Wypadanie włosów jesienią – dlaczego się nasila i jak odżywić włosy w sezonie jesienno-zimowym
Jesienią w gabinecie słyszę to pytanie niemal codziennie: „Czy to normalne, że tyle włosów mi wypada?”. W większości przypadków odpowiedź brzmi: tak – i ma to swoje biologiczne wytłumaczenie. Ale jesień to też dobry moment, żeby odróżnić sezonowe wypadanie od sygnału, że coś w organizmie wymaga uwagi.
Cykl włosa w pigułce
Każdy mieszek włosowy pracuje w cyklu: anagen (faza wzrostu, 2–6 lat, ok. 85–90% włosów), katagen (faza przejściowa, 2–3 tygodnie), telogen (faza spoczynku, ok. 3 miesięcy) i egzogen, czyli wypadnięcie starego włosa, gdy pod nim rośnie nowy. Codzienna utrata 50–100 włosów mieści się w normie.
Dlaczego jesienią wypada więcej?
W badaniu szwajcarskich dermatologów obejmującym ponad 800 kobiet odsetek włosów w fazie telogenu był najwyższy latem, a największe wypadanie przypadało na jesień (Kunz i wsp., 2009). Najprostsze wyjaśnienie: latem więcej mieszków „przechodzi na odpoczynek”, a po ok. 2–3 miesiącach te włosy wypadają. Hipotezy mówią o adaptacji do światła i temperatury oraz o wpływie promieniowania UV i stresu oksydacyjnego na skórę głowy.
Kiedy to już nie jest „tylko sezon”?
wypadanie trwa dłużej niż 2–3 miesiące lub wyraźnie się nasila,
widzisz przerzedzenie na przedziałku lub w okolicy skroni,
towarzyszy mu świąd, łuszczenie, ból skóry głowy,
pojawiają się ogniska bez włosów,
wypadanie zaczęło się 2–3 miesiące po chorobie z gorączką, porodzie, dużym stresie, operacji lub restrykcyjnej diecie – to typowy obraz telogen effluvium.
Jakie badania warto zrobić?
Ferrytyna i morfologia – niedobór żelaza jest jednym z najczęściej opisywanych czynników związanych z wypadaniem włosów u kobiet (Trost i wsp., 2006). Wiele osób ma prawidłową hemoglobinę, a niską ferrytynę.
TSH (i w razie potrzeby FT3, FT4) – zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mogą nasilać wypadanie.
Witamina D (25(OH)D) – w przeglądach badań niższe stężenia obserwowano u osób z różnymi typami łysienia (Almohanna i wsp., 2019).
Witamina B12, cynk – zwłaszcza przy diecie roślinnej lub problemach z wchłanianiem.
Wyniki zawsze interpretuj z lekarzem – nadmiar niektórych składników (np. selenu czy witaminy A) również może powodować wypadanie włosów (Guo i Katta, 2017).
Stres i włosy – co pokazały nowe badania
W badaniu opublikowanym w „Nature” naukowcy z Harvardu wykazali na modelu mysim, że hormon stresu (kortykosteron, odpowiednik ludzkiego kortyzolu) utrzymuje komórki macierzyste mieszka w stanie spoczynku, hamując wytwarzanie białka GAS6 (Choi i wsp., 2021). To dobrze tłumaczy, dlaczego przewlekły stres tak często odbija się na włosach.
Jak wspierać włosy jesienią i zimą
Od środka
Białko w każdym posiłku – włos to w ok. 90% keratyna.
Żelazo z witaminą C – mięso, ryby, jaja, strączki, pestki dyni plus warzywa i owoce.
Kwasy omega-3, cynk, biotyna z diety – ryby, orzechy, siemię lniane, jaja.
Bez głodówek – szybka redukcja masy ciała to częsty wyzwalacz telogen effluvium.
Sen i redukcja stresu.
Na skórze głowy
łagodny szampon i regularne mycie,
wcierki i serum do skóry głowy (np. z peptydami, kofeiną, ekstraktami roślinnymi),
masaż skóry głowy kilka minut dziennie – w małym badaniu japońskim regularny masaż zwiększał grubość włosów (Koyama i wsp., 2016),
ochrona przed przegrzewaniem – niższa temperatura suszarki, czapka w mróz,
w gabinecie: trychoskopia, mezoterapia skóry głowy, peeling skóry głowy, terapie z czynnikami wzrostu.
Podsumowanie
Jesienne wypadanie jest w dużej mierze fizjologiczne i zwykle ustępuje samo. Jeśli trwa długo, jest nasilone lub towarzyszą mu inne objawy – zrób badania i skonsultuj się z lekarzem lub trychologiem. Jeśli martwi Cię przerzedzanie w okolicy skroni i ciemienia, przeczytaj też o łysieniu androgenowym i o tym, dlaczego siwiejemy.
Źródła i badania
Kunz M, Seifert B, Trüeb RM. Seasonality of hair shedding in healthy women complaining of hair loss. Dermatology. 2009;219(2):105–110.
Trost LB, Bergfeld WF, Calogeras E. The diagnosis and treatment of iron deficiency and its potential relationship to hair loss. J Am Acad Dermatol. 2006;54(5):824–844.
Almohanna HM, Ahmed AA, Tsatalis JP, Tosti A. The role of vitamins and minerals in hair loss: a review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019;9(1):51–70.
Guo EL, Katta R. Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatol Pract Concept. 2017;7(1):1–10.
Choi S, Zhang B, Ma S, et al. Corticosterone inhibits GAS6 to govern hair follicle stem-cell quiescence. Nature. 2021;592:428–432.
Koyama T, et al. Standardized scalp massage results in increased hair thickness. Eplasty. 2016;16:e8.
W sklepie: pielęgnacja włosów i suplementy.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Jeśli chorujesz przewlekle, jesteś w ciąży lub przyjmujesz leki, zmiany w diecie, suplementacji czy aktywności skonsultuj ze specjalistą.
Chcesz, żebym spojrzała na Twoją skórę? Każdy plan zaczynam od konsultacji i analizy skóry. Umów wizytę w Bioaesthetic Atelier w Veenendaal albo zajrzyj do sklepu, gdzie znajdziesz kosmetyki, z którymi pracuję na co dzień.
