Glikacja – jak cukier „karmelizuje” kolagen i postarza skórę
Jeśli kiedykolwiek robiłaś karmel albo piekłaś chleb, widziałaś glikację na własne oczy. Brązowa skórka to efekt reakcji cukrów z białkami pod wpływem temperatury. W naszym ciele podobny proces zachodzi wolniej, w temperaturze ciała – ale przez całe życie. A jego ofiarą są przede wszystkim długowieczne białka, takie jak kolagen.
Czym jest glikacja?
Glikacja to nieenzymatyczne przyłączanie się cząsteczek cukru (głównie glukozy i fruktozy) do białek i tłuszczów. W wyniku serii reakcji powstają AGEs – końcowe produkty zaawansowanej glikacji (ang. advanced glycation end-products). Gromadzą się one w tkankach z wiekiem i tym szybciej, im częściej mamy wysoki poziom cukru we krwi.
Co glikacja robi ze skórą?
Usztywnia kolagen i elastynę. AGEs tworzą poprzeczne wiązania między włóknami – skóra traci sprężystość i zdolność powrotu do kształtu.
Utrudnia odnowę. Zglikowany kolagen trudniej rozkłada się i zastępuje nowym.
Nasila stan zapalny. AGEs aktywują receptory RAGE, co napędza stres oksydacyjny i przewlekły, cichy stan zapalny.
Zmienia koloryt. Nagromadzenie AGEs może nadawać skórze żółtawy, matowy odcień.
Dodatkowo promieniowanie UV i glikacja wzajemnie się napędzają – dlatego skóra fotostarzejąca się i narażona na wysoki cukier starzeje się podwójnie szybko.
Co przyspiesza glikację?
częste skoki glukozy – słodycze, słodzone napoje, białe pieczywo, podjadanie,
nadmiar fruktozy z syropów i przetworzonej żywności,
jedzenie dużo produktów smażonych, grillowanych i pieczonych w wysokiej temperaturze (to gotowe AGEs z diety),
brak ruchu – mięśnie są głównym „magazynem”, do którego trafia glukoza,
palenie papierosów i niedobór snu, które pogarszają gospodarkę cukrową.
Jak ograniczać glikację? Plan na co dzień
Na talerzu
Zaczynaj posiłek od warzyw i białka, a węglowodany jedz na końcu – to łagodzi wyrzut glukozy.
Wybieraj węglowodany złożone: kasze, strączki, pełne ziarna, warzywa korzeniowe.
Gotuj na parze, duś i gotuj zamiast smażyć i grillować do mocnego przypieczenia.
Dodawaj przyprawy i zioła bogate w polifenole: cynamon, kurkumę, imbir, goździki, oregano – badania laboratoryjne wskazują, że wiele z nich ma działanie przeciwglikacyjne.
Pij zieloną herbatę i wodę zamiast słodzonych napojów.
W ruchu
Nawet 10–15 minut spaceru po posiłku wyraźnie obniża poposiłkowy poziom glukozy. Trening siłowy zwiększa wrażliwość mięśni na insulinę.
W pielęgnacji
Na glikację, która już zaszła, nie ma cudownej gumki. Ale możemy spowolnić jej postęp i wspierać odnowę kolagenu: codzienny SPF, antyoksydanty (witamina C, niacynamid, ekstrakty roślinne), składniki wspierające syntezę kolagenu (retinoidy, peptydy), a w gabinecie – zabiegi stymulujące przebudowę skóry, takie jak RF mikroigłowe czy mezoterapia.
Nie chodzi o zero cukru
Nie namawiam do życia bez deseru. Chodzi o to, żeby cukier był dodatkiem, a nie codziennym tłem. Skóra odwdzięczy się sprężystością – a cały organizm stabilniejszą energią i lepszym snem.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Jeśli chorujesz przewlekle, jesteś w ciąży lub przyjmujesz leki, zmiany w diecie, suplementacji czy aktywności skonsultuj ze specjalistą.
Czytaj też: Mitochondria – małe elektrownie młodej skóry.
Chcesz, żebym spojrzała na Twoją skórę? Każdy plan zaczynam od konsultacji i analizy skóry. Umów wizytę w Bioaesthetic Atelier w Veenendaal albo zajrzyj do sklepu, gdzie znajdziesz kosmetyki, z którymi pracuję na co dzień.
